انتخابات ریاست جمهوری یازدهم

یازدهمین دورهٔ انتخابات ریاست جمهوری ایران در ۲۴ خرداد ۱۳۹۲ برگزار گردید که طی آن حسن روحانی به عنوان هفتمین رئیس‌جمهور ایران برگزیده شد.

اصلاح قانون انتخابات
پیرو صبحت‌های قبلی که در این زمینه مطرح بود، قانون جدیدِ انتخابات ابتدا تحتِ عنوانِ «طرحِ اصلاحِ انتخابات ریاست جمهوری ایران» در تاریخ ۲۶ آذرماه ۱۳۹۱ به تصویب مجلس رسید. اما شورای نگهبان قانون اساسی، مواردی از آن را خلاف قانون اساسی و شرع تشخیص داد اما این طرح در نهایت در در ۲۶ دیماه در مجلس و متعاقب آن در ۴ بهمن ۱۳۹۱ در شورای نگهبان تایید شد. این قانون توسط علی لاریجانی در ۲۱ بهمن ۱۳۹۱ برای اجرا به رییس جمهور ابلاغ شد. برخی از مواردِ مهمِ اصلاح شده عبارت بودند از:

ماده قانون سابق قانون اصلاح‌شده
۱۸ و ۳۱
  • وزارت کشور نتیجه انتخابات را اعلام می‌کند.
  • وزارت کشور به تنهایی مجری انتخابات است.
  • وزارت کشور، زیر نظر هیات اجرایی مرکزی انتخابات، مجری انتخابات است*.
  • نتایج نهایی انتخابات پس از تایید هیات اجرایی ، توسط وزیر کشور اعلام عمومی می شود . پس از آن صحت انتخابات باید توسط شورای نگهبان تایید شود.
۶۴
  • برنامه تبلیغاتی (رادیویی و تلویزیونی) نامزدها باید ضبط شود.
  • کمیسیون بررسی تبلیغات در صورت تشخیصِ می‌تواند مواردِ خلافِ قانون**، را از برنامه تبلیغاتی نامزد حذف کند.
  • در صورت ارتکاب موارد خلافِ قانون در زمان پخش زنده، سازمان صدا و سیما باید فرصت مناسب برای احقاق حق، به شکل ضبط شده را فراهم آورد.

*ماده ۳۱: مجری انتخابات وزارت کشور است اما می‌بایست زیر نظر هیات اجرایی مرکزی انتخابات اقدام نماید: این هیات از ۱۱ نفر تشکیل شده شاملِ: سه فردِ حقوقی (وزیر کشور، وزیر اطلاعات، دادستان کل کشور) و ۷ نفر معتمد (شخصیت فرهنگی، دینی، اجتماعی و سیاسی) و یک نفر ازهیئت رییسه مجلس (بدون حق رای)
** این موارد عبارتند از: مطالبِ توهین‌آمیز، هتک حرمت سایر نامزدها یا افراد یا مواردِ مغایر با قوانین

با وجود الزام قانون به تشکیل هیئت اجرایی حداقل ۵ ماه پیش از انتخابات، دولت در تاریخِ ۸ اردیبهشت از اعلامِ اسامی به هیات نظارت انتخابات خبر داد. پیش از این مجلس شورای اسلامی از قصور در اعلام تشکیلِ این هیات شکایت کرده بود. کدخدایی، سخنگوی شورای نگهبان از رد شدن بخشی از فهرست ارایه شده از سوی وزارت کشور خبر داد. وی دلیلِ این‌کار را «حفظ استقلال و بی‌طرفی هیات مرکزی اجرایی» ذکر نمود. اما در همین حال از تایید فهرست نهایی تا پایان وقت اداری روز ۱۰ اردیبهشت خبر داد. فهرست اسامی معتمدان مورد تایید شورای نگهبان عبارتند از:

    مرتضی بختیاری وزیر دادگستری
    انسیه خزعلی رئیس دانشگاه الزهرا
    اسماعیل کوثری، نماینده مردم تهران
    محمد محمدیان، نماینده ولی فقیه در دانشگاه‌ها
    سید رضا تقوی، رئیس شورای سیاستگذاری ائمه جمعه
    محمدحسن رحیمیان، نماینده ولی‌فقیه در بنیاد شهید
    محمدمهدی زاهدی، نماینده مردم کرمان و رئیس کمیسیون آموزش مجلس شورای اسلامی
همچنین رضا تقی‌پور، حسین مظفر (نماینده تهران در مجلس)، حجت‌الاسلام شیرمردی و حجت‌الاسلام آشتیانی عراقی (نماینده مردم قم) به عنوان ۴ عضو علی‌البدل هیات عالی اجرایی انتخابات انتخاب شدند. طبق قانون نماینده مجلس فاقد حقِ رای است، ولی در فهرست ارایه شده مشخص نشده که چه کسی از سوی مجلس در این هیات نمایندگی دارد.

کاندیداها
نام‌نویسی نامزدان ریاست‌جمهوری از ۱۷ تا ۲۱ اردیبهشت انجام شد. در مجموع ۶۸۶ نفر ثبت‌نام کردند که حدود ۳۸ نفر، چهره شاخص سیاسی بودند و کم‌سن‌وسال‌ترین ثبت‌نام‌کننده کودکی ۹ ساله بود. که از این تعداد چهره شاخص ۹ نفر تا پیش از اتمام بررسی صلاحیتها توسط شورای نگهبان انصراف دادند و در پایان تنها اسامی ۸ نفر تایید صلاحیت شده بعنوان نامزد نهایی (۳۱ اردیبهشت) از سوی وزارت کشور رسماً اعلام گردید.
وزارت کشور در تاریخ ۳۱ اردیبهشت ۱۳۹۲ نتیجهٔ احراز صلاحیت کاندیدهای ریاست جمهوری توسط شورای نگهبان را اعلام کرد که از ۸ نفر دو نفر (غلامعلی حداد عادل و محمدرضا عارف) بعداً کنارکشیدند.
اسامی کاندیداهای نهایی عبارت بود از:
سعید جلیلی، اصولگرا، مستقل، جبهه پایداری
محمدباقر قالیباف، اصولگرا،‌ مستقل
علی اکبر ولایتی، اصولگرا، مستقل، جبهه پیروان خط امام و رهبری، جامعه اسلامی مهندسین، حزب موتلفه
محسن رضایی، مستقل، حزب ایستادگی
حسن روحانی، اعتدال گرا-اصلاح طلب، حزب اعتدال و توسعه، جامعه روحانیت مبارز
سید محمد غرضی، مستقل

همچنین مشهورترین افرادی که تائید صلاحیت نشدند عبارت بودند از:
اکبر هاشمی رفسنجانی
روح‌الله احمدزادهٔ کرمانی
ابراهیم اصغرزاده
اکبر اعلمی
مسعود پزشکیان
سید محمدباقر خرازی
اسفندیار رحیم‌مشایی
علیرضا زاکانی
حسن سبحانی
محمد سعیدی‌کیا
محمد شریعتمداری
قاسم شعله‌سعدی
علی فلاحیان
محمدحسن قدیری ابیانه
سید احمد کاشانی
پرویز کاظمی
مصطفی کواکبیان
منوچهر متکی
طهماسب مظاهری
سید ابوالحسن نواب
صادق واعظ زاده

همچنین کاندیداهای زیر پیش از اعلام نتایج تائید صلاحیت انصراف دادند:
سید محمدحسن ابوترابی‌فرد
داوود احمدی‌نژاد
جواد اطاعت
کامران باقری لنکرانی
علی‌اکبر جوانفکر
صادق خلیلیان
محمدرضا رحیمی
علیرضا علی‌احمدی
رامین مهمان‌پرست

نتایج این دوره به شرح زیر است:
حسن روحانی:  ۱۸٬۶۱۳٬۳۲۹ رای
محمدباقر قالیباف: ۶٬۰۷۷٬۲۹۲ رای
سعید جلیلی: ۴٬۱۶۸٬۹۴۶ رای
محسن رضایی:‌۳٬۸۸۴٬۴۱۲ رای
علی اکبر ولایتی:‌ ۲٬۲۶۸٬۷۵۳ رای
سید محمد غرضی: ۴۴۶٬۰۱۵ رای
آرای باطله:‌ ۱٬۲۴۵٬۴۰۹ رای

انتخابات در یک نگاه

  •    تاریخ برگزاری دور اول
    24 خرداد 1392
  •    تعداد واجدین شرایط
    50,483,192 نفر
  •    درصد مشارکت
    73 %
  •    تعداد کاندیداهای ثبت نام شده
    686 نفر
  •    تعداد کاندیداهای تایید صلاحیت شده
    8 نفر